Có một điều thú vị: bữa cơm nào cũng có cơm, nhưng ít khi chúng ta dừng lại để hỏi mình đã nấu nó thật ngon chưa. Cơm ngon không phải chuyện của đầu bếp giỏi hay nồi đắt tiền, mà là kết quả của vài thói quen đơn giản lặp lại mỗi ngày.
Bài viết này gom lại những mẹo thực tế từ căn bếp bình thường, không cần dụng cụ đặc biệt. Chỉ cần bạn để ý một chút ở khâu vo gạo, đong nước và ủ cơm, nồi cơm hằng ngày sẽ khác hẳn.
Chọn và bảo quản gạo đúng cách
Gạo ngon quyết định phần lớn chất lượng nồi cơm. Gạo mới thu hoạch thường dẻo và thơm hơn gạo để lâu, nhưng gạo quá mới lại nhiều nước nên cần bớt nước khi nấu. Khi mua, bạn nên ngửi thử: gạo tốt có mùi thơm nhẹ tự nhiên, không có mùi ẩm mốc hay mùi hắc của hóa chất bảo quản.
Ở nhà, hãy đựng gạo trong hộp kín, để nơi khô ráo, tránh ánh nắng và hơi ẩm. Một mẹo nhỏ là bỏ vài tép tỏi khô hoặc vài quả ớt khô vào thùng gạo để hạn chế mọt. Đừng mua quá nhiều một lúc nếu nhà ít người; gạo để lâu vài tháng sẽ mất dần độ dẻo và mùi thơm.
Vo gạo vừa đủ, đừng vo quá kỹ
Nhiều người có thói quen vo gạo thật kỹ đến khi nước trong veo vì nghĩ như vậy mới sạch. Thực ra lớp cám bên ngoài hạt gạo chứa nhiều dưỡng chất và cả mùi thơm, vo quá kỹ sẽ trôi hết đi. Bạn chỉ cần vo nhẹ hai đến ba lần cho trôi bụi bẩn là đủ.
Khi vo, dùng tay khuấy nhẹ nhàng thay vì chà xát mạnh làm gãy hạt gạo. Nếu gạo sạch từ nguồn tin cậy, đôi khi chỉ cần rửa một lần. Nước vo gạo lần đầu có thể giữ lại để tưới cây hoặc rửa chén, đỡ lãng phí.
Đong nước theo loại gạo, không theo công thức cứng
Tỷ lệ nước là điều khiến cơm nhão hay khô. Công thức phổ biến là một phần gạo, một phần rưỡi nước, nhưng con số này chỉ để tham khảo vì mỗi loại gạo hút nước khác nhau. Gạo cũ khô cần nhiều nước hơn, gạo mới thì bớt lại một chút.
Một cách dân gian rất hiệu quả là đong nước cao hơn mặt gạo khoảng một lóng tay, tức chừng một đốt ngón trỏ. Sau vài lần nấu, bạn sẽ tự cảm nhận được lượng nước hợp với loại gạo nhà mình. Ghi nhớ tỷ lệ đó cho lần sau là bạn đã có một nồi cơm ổn định.
Ngâm gạo và ủ cơm sau khi chín
Nếu có thời gian, ngâm gạo khoảng mười lăm đến hai mươi phút trước khi nấu sẽ giúp hạt cơm nở đều, chín tới và dẻo hơn. Đây là bước nhỏ nhưng tạo khác biệt rõ, nhất là với các loại gạo hạt dài hơi khô.
Sau khi nồi báo chín, đừng vội mở nắp và xới ngay. Hãy để cơm ủ thêm mười phút trong nồi để hơi nước phân bố đều, hạt cơm săn lại và không bị nát ở đáy. Sau đó xới tơi cơm từ dưới lên để hơi thoát ra, cơm sẽ tơi và không bị bết.
Vài biến tấu để cơm thêm hấp dẫn
Chỉ với vài nguyên liệu sẵn có, bạn có thể làm nồi cơm bớt nhàm. Cho một thìa dầu ăn hoặc vài giọt dầu mè vào lúc nấu giúp hạt cơm bóng và thơm. Vài giọt nước cốt chanh cũng khiến cơm trắng hơn và tơi hơn.
Vào những ngày muốn đổi vị, thử nấu cơm cùng nước luộc gà thay cho nước lọc, hoặc trộn thêm ít hạt sen, đậu, khoai lang cắt nhỏ. Với gạo lứt hơi cứng, ngâm lâu hơn và thêm chút nước sẽ dễ ăn hơn nhiều. Những thay đổi nhỏ này biến bữa cơm thường ngày thành điều đáng mong chờ.
Cứu vãn khi cơm bị khô, nhão hay khê
Không phải lúc nào nồi cơm cũng hoàn hảo, nhưng nhiều lỗi có thể chữa được. Nếu cơm bị khô, hãy rưới một chút nước sôi lên mặt, đảo nhẹ rồi đậy nắp ủ thêm vài phút, hơi nước sẽ làm hạt cơm mềm trở lại. Ngược lại, cơm hơi nhão thì mở nắp, xới tơi cho hơi thoát bớt và bật lại chế độ giữ ấm một lúc.
Cơm bị khê ở đáy là nỗi ám ảnh quen thuộc. Khi ngửi thấy mùi khê, hãy tắt bếp ngay, xới nhẹ phần cơm phía trên ra nồi khác, tránh khuấy xuống lớp cháy. Đặt một mẩu bánh mì hoặc củ hành lên mặt cơm và đậy nắp vài phút, chúng sẽ hút bớt mùi khê. Những mẹo nhỏ này giúp bạn cứu bữa cơm thay vì phải bỏ đi lãng phí.
Nấu cơm ngon không phải kỹ năng cao siêu mà là sự chú tâm vào những việc rất nhỏ, lặp lại mỗi ngày. Khi bạn để ý hơn một chút, hạt cơm sẽ trả lại bằng vị dẻo thơm dễ chịu.
Hãy thử áp dụng một hai mẹo trong bài cho bữa cơm tối nay, rồi từ từ điều chỉnh theo gạo và nồi nhà mình. Bữa cơm ngon bắt đầu từ chính những thói quen bình dị như thế.