Khi bán hay cho đi một chiếc điện thoại, máy tính cũ, nhiều người chỉ xóa vài file rồi yên tâm giao máy. Nhưng dữ liệu bị xóa theo cách thông thường thường vẫn nằm đâu đó trên thiết bị và có thể được khôi phục lại.
Trên máy cũ của bạn có thể còn ảnh riêng tư, tài khoản đăng nhập, thông tin ngân hàng và vô số dấu vết cá nhân. Xóa dữ liệu đúng cách trước khi chuyển giao là bước bảo vệ bản thân mà tuyệt đối không nên bỏ qua.
Vì sao xóa file thông thường là chưa đủ
Khi bạn xóa một file, hệ thống thường chỉ đánh dấu vùng chứa nó là trống để dùng lại, chứ chưa thật sự xóa nội dung. Cho đến khi vùng đó bị ghi đè bằng dữ liệu mới, thông tin cũ vẫn còn và có thể được phần mềm khôi phục lấy lại.
Điều này có nghĩa là chỉ kéo mọi thứ vào thùng rác rồi dọn sạch chưa đủ để bảo vệ bạn. Với thiết bị sắp trao cho người khác, bạn cần một cách xóa triệt để hơn để chắc chắn dữ liệu không thể phục hồi.
Sao lưu trước khi xóa bất cứ thứ gì
Trước khi nghĩ đến việc xóa sạch, hãy chắc chắn bạn đã sao lưu mọi thứ cần giữ sang thiết bị mới hoặc lên đám mây. Một khi đã xóa đúng cách, dữ liệu sẽ không thể lấy lại, kể cả với bạn.
Hãy dành thời gian kiểm tra kỹ: ảnh và video đã chuyển hết chưa, danh bạ và tin nhắn quan trọng đã lưu chưa, các tài khoản và mã xác thực đã chuyển sang máy mới chưa. Bỏ sót ở bước này có thể khiến bạn mất dữ liệu vĩnh viễn.
Đăng xuất và gỡ liên kết tài khoản
Một bước cực kỳ quan trọng nhưng hay bị quên là đăng xuất khỏi tất cả tài khoản và gỡ thiết bị khỏi các dịch vụ liên kết. Nếu không, máy cũ có thể vẫn bị khóa với tài khoản của bạn, gây rắc rối cho người nhận, hoặc tệ hơn là để lộ quyền truy cập.
Hãy đăng xuất khỏi tài khoản chính của thiết bị, các ứng dụng ngân hàng, mạng xã hội và email. Với điện thoại, gỡ liên kết khỏi tài khoản trung tâm là điều bắt buộc để máy có thể thiết lập lại như mới cho chủ nhân tiếp theo.
Khôi phục cài đặt gốc đúng cách
Cách xóa triệt để nhất cho hầu hết thiết bị là khôi phục cài đặt gốc, một tính năng có sẵn trong phần cài đặt. Nó đưa máy về trạng thái như lúc mới mua và xóa dữ liệu người dùng. Trên các thiết bị hiện đại có mã hóa sẵn, việc này giúp dữ liệu cũ gần như không thể khôi phục.
Với máy tính, ngoài khôi phục cài đặt gốc, một số hệ thống còn có tùy chọn xóa dữ liệu kỹ hơn khi cài lại. Hãy chọn mức xóa an toàn nếu được đề nghị, và với những máy chứa dữ liệu rất nhạy cảm, cân nhắc dùng công cụ chuyên xóa ghi đè nhiều lần.
Đừng quên thẻ nhớ và tài khoản phụ
Nhiều người xóa sạch máy nhưng quên mất thẻ nhớ vẫn còn cắm bên trong, chứa đầy ảnh và tài liệu. Hãy tháo và giữ lại thẻ nhớ, hoặc nếu để lại thì phải xóa nó riêng một cách kỹ càng.
Cũng đừng quên rà soát những tài khoản phụ và ứng dụng ít dùng có thể vẫn đăng nhập trên máy. Một vòng kiểm tra cuối cùng qua các cài đặt và ứng dụng giúp bạn chắc chắn không bỏ sót dấu vết cá nhân nào trước khi trao thiết bị đi.
Khi máy hỏng không xóa được thì làm sao
Đôi khi bạn cần thanh lý một thiết bị đã hỏng, không lên nguồn được nên chẳng thể khôi phục cài đặt gốc. Trong trường hợp này, mối lo là dữ liệu vẫn nằm nguyên trên ổ nhớ dù máy không hoạt động. Đừng vô tư vứt bỏ hay bán một máy hỏng còn chứa thông tin cá nhân.
Với ổ cứng rời có thể tháo, cách chắc chắn nhất là gỡ ổ ra và phá hủy vật lý, chẳng hạn khoan thủng đĩa từ. Với thiết bị có mã hóa sẵn thì dữ liệu đã được bảo vệ phần nào ngay cả khi máy hỏng. Nếu không chắc, hãy nhờ nơi thu hồi thiết bị uy tín có dịch vụ tiêu hủy dữ liệu an toàn.
Trao đi một thiết bị cũ không nên đồng nghĩa với trao đi cả đời sống riêng tư của bạn. Hãy sao lưu cẩn thận, đăng xuất mọi tài khoản, khôi phục cài đặt gốc và kiểm tra thẻ nhớ. Vài phút cẩn trọng này bảo vệ bạn khỏi những rắc rối khó lường về sau.