Lừa đảo qua email và tin nhắn không còn là chuyện của những lá thư đầy lỗi chính tả dễ nhận ra. Ngày nay kẻ gian dựng lại giao diện ngân hàng, sàn thương mại, hãng giao hàng gần như thật hoàn hảo, kèm logo và giọng điệu chuyên nghiệp.
Điểm chung của mọi chiêu này là chúng muốn bạn hành động vội vàng mà không kịp suy nghĩ. Khi bạn biết những dấu hiệu lặp đi lặp lại, phần lớn cạm bẫy sẽ tự lộ ra.
Cảm giác gấp gáp và đe dọa
Gần như mọi tin lừa đảo đều tạo áp lực thời gian. Tài khoản của bạn sẽ bị khóa trong hai giờ, đơn hàng sắp bị hủy, hoặc bạn vừa trúng thưởng nhưng phải xác nhận ngay. Cảm giác gấp gáp làm tê liệt phần lý trí thận trọng.
Tổ chức thật hiếm khi ép bạn quyết định trong vài phút qua một đường liên kết. Khi thấy giọng điệu hối thúc, hãy coi đó là tín hiệu để chậm lại chứ không phải để nhanh lên.
Kiểm tra địa chỉ người gửi và đường liên kết
Tên hiển thị của người gửi có thể ghi bất cứ thứ gì. Hãy nhìn vào địa chỉ email thật phía sau, thường có một tên miền lạ hoặc na ná tên thật với một chữ cái bị đổi. Với đường liên kết, đưa chuột lên trên nó mà chưa bấm để xem địa chỉ thật hiện ra, trên điện thoại thì nhấn giữ để xem trước.
Một mẹo bền vững hơn là đừng bấm liên kết trong tin nhắn về tài khoản. Thay vào đó tự mở ứng dụng ngân hàng hoặc gõ địa chỉ website chính thức để kiểm tra.
Yêu cầu cung cấp thông tin nhạy cảm
Không một ngân hàng hay dịch vụ nghiêm túc nào yêu cầu bạn gửi mật khẩu, mã OTP hay số thẻ đầy đủ qua email hoặc tin nhắn. Đây là ranh giới rõ ràng. Ngay khi có ai đó hỏi những thông tin này, dù danh xưng có oai đến đâu, bạn có thể chắc chắn đó là lừa đảo.
Tệp đính kèm và lời chào chung chung
Cảnh giác với tệp đính kèm bất ngờ, nhất là các định dạng cần mở bằng phần mềm hoặc yêu cầu bật quyền chỉnh sửa. Chúng có thể chứa mã độc. Ngoài ra, những lời chào chung chung như quý khách hàng thân mến thay vì tên bạn cũng là dấu hiệu tin được gửi hàng loạt.
Bí quyết chống lừa đảo không nằm ở việc thuộc lòng từng chiêu trò mới, mà ở một thói quen đơn giản: dừng lại khi có thứ hối thúc bạn. Nếu một tin nhắn khiến tim đập nhanh và tay muốn bấm ngay, đó chính là lúc nên đóng nó lại và tự kiểm chứng qua kênh chính thức.