Xôi là món ăn sáng ấm áp và no lâu, gắn với biết bao buổi sớm của người Việt. Nhiều người nghĩ nấu xôi ngon là bí quyết của hàng quán, nhưng thật ra chỉ cần vài bước đơn giản tại nhà.
Bí quyết cho đĩa xôi dẻo hạt bóng nằm ở khâu chọn gạo, ngâm đủ giờ và hấp thay vì nấu như cơm. Nắm được những điều này, bạn có thể tự thổi xôi cho cả nhà vào cuối tuần.
Chọn và ngâm gạo nếp
Chọn gạo nếp hạt tròn, mẩy đều và còn mới để xôi dẻo thơm. Vo gạo nhẹ tay cho sạch rồi ngâm trong nước lạnh nhiều giờ, lý tưởng là qua đêm hoặc ít nhất bốn tới sáu tiếng.
Ngâm đủ giờ giúp hạt nếp ngậm nước, khi hấp sẽ chín đều và mềm dẻo mà không bị sượng lõi. Thêm một nhúm muối vào nước ngâm để xôi đậm vị hơn từ bên trong.
Hấp thay vì nấu như cơm
Xôi ngon là xôi được hấp bằng hơi nước chứ không nấu ngập nước như cơm, nhờ vậy hạt mới bóng và tơi. Để gạo đã ráo lên xửng hấp, dàn đều và tạo vài lỗ thở cho hơi nước xuyên qua.
Đun nước sôi mạnh rồi mới đặt xửng lên, hấp lửa vừa để hơi lên đều. Đậy nắp kín nhưng thi thoảng mở ra lau khô hơi nước đọng dưới nắp để nước không nhỏ xuống làm nhão xôi.
Canh thời gian và đảo xôi
Hấp khoảng ba mươi tới bốn mươi phút là xôi chín, tùy lượng gạo và độ lửa. Giữa chừng, mở nắp xới đảo nhẹ một lần cho hạt trên dưới chín đều nhau.
Nếu thấy mặt xôi hơi khô, có thể rưới chút nước ấm rồi hấp tiếp vài phút. Xôi chín đạt là khi hạt trong, dẻo và ăn thử thấy mềm mà vẫn còn độ tơi.
Thêm béo và màu tự nhiên
Khi xôi vừa chín tới, rưới một chút nước cốt dừa hoặc dầu ăn rồi đảo đều để hạt xôi bóng đẹp và thơm béo. Cách này giúp xôi không bị khô và để lâu vẫn dẻo.
Muốn xôi có màu tự nhiên, bạn có thể ngâm gạo cùng lá dứa cho màu xanh, gấc cho màu đỏ cam, hay lá cẩm cho màu tím. Màu từ nguyên liệu tự nhiên vừa đẹp mắt vừa thêm hương.
Ăn kèm và bảo quản
Xôi hợp với đủ thứ: rắc muối vừng, chà bông, ăn cùng chả, đỗ xanh hay đơn giản là đường và dừa nạo. Một đĩa xôi trắng dẻo là nền cho vô số cách biến tấu theo khẩu vị.
Xôi để nguội sẽ hơi cứng lại, nhưng hấp nóng hoặc quay lại chút là dẻo mềm như mới. Bạn có thể nấu dư một chút rồi hâm lại cho bữa sáng hôm sau cho tiện.
Tự nấu xôi tại nhà không khó như bạn nghĩ, chỉ cần ngâm gạo đủ giờ và kiên nhẫn hấp bằng hơi. Một đĩa xôi dẻo thơm buổi sáng là cách ấm áp để bắt đầu ngày mới cho cả nhà.